İşletmenizi Dijitale Taşırken İlk 90 Günlük Yol Haritanız

İşinizi internete taşımaya karar verdiğiniz andan itibaren tavsiyenin arkası kesilmez. Yeğeniniz Instagram açmanızı söyler, bir ajans reklam paketi gönderir, aynı sektörden bir tanıdığınız e-ticaret sitesi kurduğunu anlatır. Bunların çoğu yanlış tavsiye sayılmaz ama hepsi farklı zamanlarda yapılacak işlerdir.

Aşağıda ilk üç ayı otuzar günlük dönemlere böldük. Her dönemde hangi işin yapılacağını, hangisinin bekleyebileceğini yazdık. Sonda kendi durumunuzu karşılaştırabileceğiniz bir kontrol listesi de var.

Sıra neden önemli?

Reklam, ölçüm ve içerik birbirine bağlı çalışır. Reklam bir sayfaya ziyaretçi gönderir, ölçüm aracı o ziyaretçinin sayfada ne yaptığını kaydeder, içerik de Google'da aranan sorulara cevap verdiği için zamanla kendi ziyaretçisini getirir. Biri eksikse diğerine yapılan harcama boşa gider.

Sitesi olmayan bir mobilya atölyesi reklam verdiğini düşünün. Reklamı tıklayan kişi ya bir Instagram profiline ya da yıllardır güncellenmemiş bir sayfaya düşer, fiyat ve adres bulamadan çıkar. Atölye sahibi de reklamın işe yaramadığı sonucuna varır.

Ölçüm kurmadan harcanan bütçede durum daha da belirsizdir. Ay sonunda telefon biraz daha sık çalmıştır ama bunun reklamdan mı, tabeladaki yeni yazıdan mı geldiğini bilemezsiniz. İçerik yokken SEO (sitenin Google aramalarında üst sıralara çıkması için yapılan çalışmalar) beklemek de benzer bir hatadır, çünkü SEO var olan sayfaları iyileştirir ve ortada sayfa yoksa iyileştirecek bir şey de bulamaz.

İlk 30 gün: temeli kurun

Bu ayın işlerinin çoğu dışarıdan görünmez. Sonraki aylarda yapacağınız her şey burada açılan hesaplara bağlı olacağı için acele etmeyin ve her şeyi kendi adınıza kurun.

Alan adı: markanızı kaybetmeden alın

Alan adı, sitenizin adresidir (tarayıcıya yazılan, sonu .com ya da .com.tr ile biten isim). İşletme adınıza uyan alan adı boştaysa bugün alın. Telefonda harf harf kodlamadan söylenebilecek kısa bir ad seçin ve içinde "ş", "ı" gibi harfler varsa insanların bunu nasıl yazacağını da düşünün.

Kaydı kendi adınıza ve kendi e-postanızla açtığınız hesaba yaptırın. Yenilenmeyen alan adları bir süre sonra serbest kalır ve başkası tarafından alınabilir. Otomatik yenilemeyi açmak bunun en basit önlemidir.

Kurumsal e-posta neden Gmail'den önemli

Teklif gönderdiğiniz bir firmanın satın alma sorumlusu, Gmail adresinden gelen bir e-postayı kişisel yazışma gibi algılar. Kendi alan adınızla biten bir adres ise karşı tarafa yerleşik bir işletmeyle yazıştığını hiçbir şey anlatmanıza gerek kalmadan gösterir.

İşin bir de iç tarafı var. Satış sorumlunuz müşterilerle kendi Gmail hesabından yazışıyorsa, işten ayrıldığı gün o yazışmalar da onunla gider. Kurumsal hesapta ise hesabı kapatma ya da başkasına devretme yetkisi sizdedir.

Web sitesi: tek sayfa bile olsa yayında olsun

İlk ayda on sayfalık bir site planlamak; metinler, fotoğraflar ve onaylar derken işi aylarca uzatabilir. Ne yaptığınızı, nerede olduğunuzu ve size nasıl ulaşılacağını anlatan tek bir sayfayla yayına çıkın.

Bu sayfanın telefonda düzgün açılması, numaraya dokununca arama başlatması ve adresin haritayla görünmesi ilk aşamada sayfa sayısından daha önemlidir. Diğer sayfaları sonraki haftalarda, müşterilerin sorduklarına göre eklersiniz.

Google İşletme Profili: en hızlı görünürlük

Google İşletme Profili, Google Haritalar'da ve "yakınımdaki eczane" gibi aramalarda çıkan ücretsiz işletme kartıdır. Adres, telefon, çalışma saatleri ve fotoğraflar buradan gösterilir. Yerel bir müşteri sizi çoğu zaman sitenizden önce bu kartta görür.

Profildeki adı, adresi ve telefonu sitenizdekiyle harfi harfine aynı yazın. Hazır görseller yerine dükkânınızın, ekibinizin ve yaptığınız işin gerçek fotoğraflarını yükleyin. Google'ın doğrulama adımını tamamlamadan profili bitmiş saymayın.

Bu aşamada yapmayın: reklam

Size ilk ay reklama başlamanızı öneren ajanslar olacaktır, hatta hazır bir paket de gönderebilirler. Bu dönemde reklam vermeyin. Ölçüm aracı kurulu olmadığı için gelen ziyaretçinin ne yaptığını göremez, yeni sitenizin hangi kısmının müşteriyi kaçırdığını da anlayamazsınız. Reklam bütçesini ikinci ayın sonuna saklayın. Paranın hangi kaleme ne zaman ayrılacağını dijitale geçişte bütçe planlaması yazımızda ayrıca ele aldık.

30-60 gün: görünür olun

İkinci ayın işi, sizi arayan kişinin sizi bulmasını sağlamak ve bunu kayda geçirmektir.

Search Console ve analitik kurulumu

Google Search Console, sitenizin hangi aramalarda çıktığını ve kaç kez tıklandığını gösterir. Google Analytics ise siteye gelenlerin nereden geldiğini, hangi sayfalara baktığını ve ne kadar kaldığını kaydeder. İkisi de ücretsizdir ve kurulumları bir öğleden sonrayı geçmez.

Bunları ikinci ayın başında kurmanızın sebebi, araçların kurulmadan önceki dönemi kaydetmemesidir. Üçüncü ayda reklam kararı verirken önünüzde birkaç haftalık kayıt olması gerekir. Hesapları yine kendi e-postanızla açın, ajansla çalışıyorsanız onlara yalnızca erişim izni verin.

İçerik: müşterinizin size sorduğu soruları yazın

Bir hafta boyunca telefonda, tezgâhta ve WhatsApp'ta size sorulan soruları bir deftere not edin. Bir diş kliniği için bu "implant kaç seansta biter", bir nakliyeci için "eşyalar sigortalı mı taşınıyor" olabilir. Listeye giren her soru bir yazı konusudur, çünkü aynı soruyu başkaları da Google'a yazıyor.

Cevapları, soruyu soran müşteriye tezgâhın başında nasıl anlatıyorsanız öyle yazın. Haftada bir yazı yeterli; önemli olan bunu aylarca aksatmamak.

Yerel arama ve müşteri yorumları

İşletme kartınızdaki yorumlar, sizi tanımayan birinin karar verirken ilk baktığı yerlerden biridir. İşi teslim ettiğiniz ve memnun kaldığını bildiğiniz müşterilere yorum bağlantısını mesajla gönderin. Birçok kişi yalnızca kimse istemediği için yorum yazmaz.

Olumsuz yorumları görmezden gelmeyin. Kısa ve sakin bir cevapla sorunu nasıl çözdüğünüzü ya da çözeceğinizi yazın. O yorumu okuyan bir sonraki müşteri, şikâyet kadar sizin cevabınıza da bakar.

Sosyal medya: hangi platform, neden, ne sıklıkla

Platformu, müşterinizin vakit geçirdiği yere göre seçin. Kuaför, pastane ya da mobilya gibi gösterilecek bir ürünü olan işletmeler için Instagram mantıklıdır. Fabrikalara ve ofislere hizmet veriyorsanız LinkedIn'de düzenli olmak daha çok işe yarar.

Paylaşım sıklığını, en yoğun haftanızda da sürdürebileceğiniz kadar düşük tutun. Haftada iki paylaşım, sezon başında her gün paylaşıp sonra iki ay susmaktan iyidir. Son gönderisi aylar öncesine ait bir hesap, ziyaretçiye işletmenin kapanmış olabileceğini düşündürür.

Bu aşamada yapmayın: her platformda birden var olmaya çalışmak

Instagram, TikTok, YouTube, LinkedIn ve X hesaplarını aynı hafta açmak heyecan verir. Ancak her biri ayrı bir içerik biçimi ister: dikey video, uzun video, metin, fotoğraf. Birkaç hafta sonra genellikle hepsi yarım kalır. İlk platformda düzen oturmadan ikincisini açmayın.

60-90 gün: ölçün ve büyütün

İki ayın sonunda elinizde gerçek kayıtlar birikmiştir ve kararlarınızı artık bunlara dayandırabilirsiniz.

Hangi üç sayıya bakmalısınız

Analitik ekranında onlarca rapor bulunur ama başlangıçta çoğuna bakmanız gerekmez. Ayda bir kez şu üçünü bir tabloya yazın:

• Ziyaretçi sayısı ve nereden geldiği: Google araması, sosyal medya, doğrudan giriş ya da başka bir siteden gelen bağlantı.
• Dönüşüm sayısı (ziyaretçinin sizi araması, form doldurması ya da mesaj atması gibi sizin için değerli bir iş yapması).
• En çok ziyaret edilen sayfalar. İnsanların sitenizde gerçekte neyi aradığını bunlar gösterir.

Tek bir ayın rakamı pek bir şey söylemez. Üç ayı yan yana koyduğunuzda hangi kanalın büyüdüğü, hangisinin yerinde saydığı görünür.

Reklama ne zaman başlanır, ne zaman erken olur

Siteniz reklamsız haliyle de bazı ziyaretçileri aramaya, form doldurmaya ya da mesaj atmaya yönlendirebiliyorsa reklama hazırsınız. Reklam bu durumda zaten işleyen bir düzene daha fazla kişi getirir.

Ziyaret geliyor ama kimse ulaşmıyorsa sorun büyük ihtimalle sayfadadır. Telefon numarasının sayfanın en altında kalıp kalmadığına, teklif formunun gereğinden fazla alan isteyip istemediğine ve sayfanın telefonda geç açılıp açılmadığına bakın. Reklama başladığınızda tek bir hizmetle ve küçük bir bütçeyle deneyin, sonucu bir ay izledikten sonra büyütün.

E-ticarete geçiş: hazır platform mu, özel yazılım mı

Ürün satıyorsanız e-ticareti bu dönemde planlamaya başlayabilirsiniz. Hazır platformlar aylık abonelikle çalışır. Ödeme, kargo bağlantısı ve stok takibi genellikle kurulu gelir, siz yalnızca ürünlerinizi yüklersiniz.

Özel yazılımı, işiniz hazır kalıplara sığmıyorsa düşünün: bayilere farklı fiyat göstermeniz gerekiyorsa, siparişlerin muhasebe programınıza kendiliğinden düşmesini istiyorsanız ya da ürünleriniz ölçüye göre fiyatlanıyorsa. Ürün sayınız az ve satış şekliniz sıradansa hazır platformla başlayın. Neye ihtiyacınız olduğunu satış yaptıkça daha net görürsünüz.

Yenileme değil, iyileştirme dönemi

Üçüncü ayın sonuna doğru sitenin renkleri, fotoğrafları ya da menüsü gözünüze batmaya başlayabilir. Siteyi baştan yaptırmadan önce analitik verilerine bakın ve çok ziyaret alıp hızla terk edilen sayfaları, aramalardan ziyaretçi getiren yazıları bulun.

Terk edilen sayfayı düzeltin, ziyaretçi getiren yazının benzerlerini yazın, sorulmaya devam eden soruları siteye ekleyin. Baştan yapılan bir site, sayfa adresleri değiştiği için Google'da birikmiş sıralamayı kaybettirebilir. Küçük düzeltmelerde bu risk yoktur.

Sık yapılan beş hata

1. Siteyi yapıp unutmak. Üç yıl önceki fiyatlar, kapanmış şubenin adresi ve artık kullanılmayan bir telefon numarası, müşteriyi hiç site olmamasından daha çok kaçırabilir.
2. Ölçüm kurmadan reklam vermek. Ay sonunda faturayı görürsünüz ama karşılığında kaç müşteri geldiğini göremezsiniz.
3. Alan adını ajansın hesabına aldırmak. Ajansla anlaşmanız bittiğinde alan adınız, e-postalarınız ve hosting hesabınız (sitenizin dosyalarının durduğu sunucu hizmeti) başkasının elinde kalır. Bunları geri almak bazen aylar sürer.
4. İçeriği "kurumsal" diye kimsenin anlamadığı dille yazmak. "Sektörde öncü, müşteri odaklı çözümler" müşteriye ne yaptığınızı anlatmaz. "Mutfak dolabını ölçüden montaja kadar biz yapıyoruz" anlatır.
5. Her şeyi aynı anda başlatmak. Site, beş sosyal medya hesabı, reklam ve e-ticaret aynı ay açıldığında hiçbirine yeterince vakit ayrılamaz ve hangisinin müşteri getirdiği anlaşılmaz.

90 günlük kontrol listesi

Yaptıklarınızı işaretleyin. İşaretsiz kalan ilk madde, sıradaki işinizdir.

İlk 30 gün

• ☐ Alan adı kendi adıma ve kendi hesabıma kayıtlı
• ☐ Alan adında otomatik yenileme açık
• ☐ Kendi alan adımla biten bir e-posta adresim var
• ☐ En az tek sayfalık sitem yayında ve telefonda düzgün açılıyor
• ☐ Sitede ne yaptığım, adresim ve telefonum açıkça yazıyor
• ☐ Google İşletme Profilim açıldı ve doğrulandı

30-60 gün

• ☐ Google Search Console kurulu
• ☐ Google Analytics kurulu ve veri geliyor
• ☐ Müşterilerin sık sorduğu soruların listesini çıkardım
• ☐ Bu sorulardan birkaçı sitede yazı olarak yayında
• ☐ Memnun müşterilerden yorum istedim, gelen yorumları cevapladım
• ☐ Tek bir sosyal medya platformu seçtim ve düzenli paylaşıyorum

60-90 gün

• ☐ Ziyaretçi, dönüşüm ve en çok ziyaret edilen sayfaları her ay not ediyorum
• ☐ Siteden gelen arama, form ve mesajları sayıyorum
• ☐ Reklam kararını bu kayıtlara bakarak verdim
• ☐ E-ticaret ihtiyacımı değerlendirdim
• ☐ Verilere bakarak en az bir sayfayı düzelttim

Nereden başlamalı

Bu yazıdaki adımların çoğu teknik bilgi gerektirmez, kendiniz yapabilirsiniz. Bu hafta alan adını, kurumsal e-postayı ve Google İşletme Profilini halledin; geri kalanı listedeki sırayla gelir.

Hangi adımda olduğunuzu birlikte konuşmak isterseniz bize yazın.